UWAGA KLESZCZE!

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
9 czerwca 2017

Kleszcze to pajęczaki należące do rzędu roztoczy. Są pasożytami zewnętrznymi, głównie kręgowców- ludzi i zwierząt. W rozwoju osobniczym kleszcz posiada 3 stadia- larwę (ok. 1,5mm długości), nimfę (ok. 2-3 mm długości) i osobnika dorosłego samca (4-5 mm długości) i samicę (5-6 mm długości). Kleszcze do linienia (procesu wzrostu i przebudowy ciała) i rozrodu potrzebują wysycenia się krwią.

Na świecie żyje około 870 gatunków kleszczy. W Polsce występuje ich około 19. Zamieszkują przede wszystkim środowiska leśne, wilgotne (lasy mieszane), obfitujące w żywicieli, którymi są głównie drobne ssaki, nieliczne gady i ptaki oraz większe ssaki dla osobników dorosłych. Kleszcze poszukują żywicieli aktywnie, najintensywniej wiosną i jesienią, w porze przedpołudniowej i przedwieczornej. Żerują w sposób ciągły, od 2 do 14 dni w zależności od stadium. Kleszcze pokryte są systemem płytek chroniących przed uszkodzeniami ciała i wysychaniem, a oddychają za pomocą tchawek.

WARTO WIEDZIEĆ!

Powszechnie występujący w Polsce kleszcz pospolity jest pasożytem bytującym na ponad 100 rożnych gatunkach ssaków, gadów i ptaków. Gdy tylko temperatura przekroczy 4-8 o C kleszcze stają się aktywne. W naszych szerokościach geograficznych oznacza to, że nawet w grudniu możemy być narażenie na ugryzienie. 

JAK CHRONIĆ SIĘ PRZED KLESZCZAMI?

Główne zalecenia profilaktyczne chroniące przed ukąszeniami kleszczy sprowadzają się do noszenia odpowiedniego ubioru podczas ekspozycji na kleszcze:

  • zakładanie koszul z długim rękawem   
  • zakładanie długich spodni
  • zakładanie zakrytych butów
  • stosowanie nakrycia głowy

ponadto niezwykle ważne jest również:

  • stosowanie środków odstraszających kleszcze, czyli odpowiednich repelentów-substancji zawierających dietylotoluamid (DEET),  który rozpyla się na ubranie i odsłoniętą skórę z wyjątkiem twarzy lub PERMETRYNĘ, którą spryskuje się tylko ubranie
  • częste i uważne sprawdzanie powierzchni ciała po pobycie w lesie czy w parku, zwłaszcza w  zgięciach stawowych, głowie, rękach, nogach, pachwinach   - w celu jak najszybszego usunięcia kleszcza
  • właściwe usunięcie kleszcza za pomocą pęsety z cienkimi końcami, za pomocą kleszczołapek lub używając pompki próżniowej (dostępnej w aptece)

JAK PRAWIDŁOWO USUNĄĆ KLESZCZA?

Podstawowa zasada brzmi: im wcześniej kleszcz zostanie usunięty z naszego ciała, tym mniejsze prawdopodobieństwo zakażenia odkleszczowym zapaleniem mózgu i boreliozą. Obecnie w aptekach dostępne są rozmaite przedmioty, które ułatwiają nam usuwanie kleszczy ze skóry. Jeśli nie jesteśmy w stanie sami usunąć kleszcza, udajmy się na pogotowie.

Usuwanie kleszcza krok po kroku

  • zdezynfekuj spiczastą pęsetę do usuwania kleszczy
  • chwyć kleszcza jak najbliżej powierzchni swojej skóry
  • delikatnie, ale stanowczo pociągnij przeciwnie do kierunku wkłucia i wyciągaj, aż zauważysz jego głowę
  • po wyjęciu kleszcza, umieść go na kartce papieru i sprawdź, czy został usunięty w całości
  • miejsce po usunięciu kleszcza przemyj środkiem odkażającym
  • po usunięciu kleszcza dokładnie umyj ręce

CZEGO NIE ROBIĆ PODCZAS USUWANIA KLESZCZA?

  • nigdy nie łap kleszcza za jego obrzęknięty brzuch, ponieważ istnieje ryzyko, że wyciśniesz do swojego organizmu zainfekowany płyn
  • nigdy nie przekręcaj kleszcza, ponieważ jego głowa pozostanie w twoim ciele
  • nie staraj się dusić kleszcza wazeliną, masłem, lakierem do paznokci, benzyną lub alkoholem. W ten sposób tylko sprowokujesz wymioty kleszcza i zwiększysz ryzyko wystąpienia infekcji
  • nigdy nie usuwaj kleszcza gołymi rękami

CHOROBY PRZENOSZONE PRZEZ KLESZCZE

  • Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) 

To groźna choroba przebiegająca w 2 etapach. Po 2-4 tygodniach od ugryzienia przez kleszcza mogą wystąpić objawy przypominające grypę (wysoka temperatura ciała, bóle mięśni). Po kilku dniach objawy ustępują, a osoba chora zaczyna czuć się dobrze. Na tym etapie choroba może się zakończyć. Jeśli nie, po kilku dniach ponownie pojawia się gorączka, silny ból głowy, czasem poważne objawy neurologiczne. U dzieci symptomy choroby często przypominają grypę i mają przebieg jednoetapowy, są mniej charakterystyczne niż u dorosłych.

Wirusem KZM człowiek może się zainfekować nie tylko poprzez ślinę zakażonego kleszcza, ale także drogą pokarmową. Ryzykowne jest więc spożywanie surowego, nieprzetworzonego mleka, bo wirusem KZM mogą być zakażone krowy, kozy, czy owce, które nie wykazują objawów chorobowych.

Dostępna jest szczepionka przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgu, która zalecana jest osobom szczególne narażonym na ukąszenia kleszczy.         

Pełny cykl szczepienia to trzy dawki w terminie:

I dawka – dzień rozpoczęcia szczepień

II dawka – w odstępie od 1 miesiąca do 3 miesięcy od dawki pierwszej

III dawka - w odstępie od 5 do 12 miesięcy od dawki drugiej

Pełny cykl szczepienia uodparnia na 3 lata, po pierwszej dawce przypominającej następne podaje się co 5 lat.              

  • Borelioza (choroba z Lyme)

Wywoływana przez bakterie  należące do krętków.  Pierwszym objawem u części zakażonych (ok. 40-60% przypadków) jest rumień pojawiający się na skórze wokół miejsca żerowania kleszcza lub w innym miejscu na ciele.

Zakażenie początkowo przebiega bezobjawowo, niekiedy obecne są objawy grypopodobne. Może przejść w postać przewlekłą. Boreliozę leczy się za pomocą antybiotyków. Wciąż nie ma szczepionki przeciw tej chorobie.

Zarejestrowane zachorowania na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu

Powiat Będziński i Miasto Dąbrowa Górnicza

ROK

Borelioza

KZM

2012

105

0

2013

124

0

2014

147

0

2015

128

0

2016

161

0

Galeria

  • Powiększ zdjęcie kleszcz

    kleszcz